Nederland gaat de winter in met een minder gevulde gasopslag dan gepland. De Gasunie bevestigt dat het niet lukt om de ondergrondse voorraden voor 1 november te vullen tot het kabinetsdoel van 80 procent, omgerekend 115 terrawattuur. Dat is ongeveer de helft van het jaarlijkse gasverbruik in Nederland. Een woordvoerder van de Gasunie benadrukt dat dit niet betekent dat er onvoldoende gas is voor de komende winter.
Op dit moment is de vulgraad 45 procent. Vorig jaar was dat rond deze tijd 63 procent, en in 2023 stond de teller op 94 procent. De Gasunie uitte in juni al zorgen omdat de opslag dit jaar te langzaam werd bijgevuld. Het vullen van de gasopslag is een verantwoordelijkheid van energiebedrijven en de overheid. Volgens de Gasunie wachten bedrijven met de aankoop van gas vanwege de hoge prijzen, die mede worden veroorzaakt door de oorlog in de Perzische Golf.
Omdat commerciële partijen terughoudend zijn, is staatsbedrijf Energie Beheer Nederland (EBN) sinds begin april in opdracht van het kabinet begonnen met het vullen van de opslagen. Dat gaat minder snel dan gehoopt. Het vuldoel is gebaseerd op de strengste winter van de afgelopen dertig jaar. Voor EBN is 960 miljoen euro subsidie beschikbaar om het verschil tussen aan- en verkoopprijs te overbruggen. Dat geld moet uiteindelijk worden terugbetaald door gebruikers van het gasnet.
Niet iedereen is overtuigd dat er meer overheidsgeld moet worden uitgetrokken om elk risico uit te sluiten. Een alternatief is om in de winter meer lng te bestellen, vloeibaar gas dat via Rotterdam en de Eemshaven wordt aangevoerd. Financieel is dat nu aantrekkelijker dan opslag, maar de lng-tankers moeten dan wel daadwerkelijk arriveren. Bij een normale winter is een lagere vulgraad niet direct een probleem, maar de Gasunie waarschuwt dat Nederland zonder aanvullend beleid onvoldoende is voorbereid op een van de strengste winters.
De kans op een fysiek tekort wordt zeer klein geacht. Energiedeskundigen zien dat de markt goed functioneert: of er een tekort ontstaat, hangt af van de prijs die afnemers bereid zijn te betalen. Wel is het risico op een extreem hoge gasprijs groter. Na de Russische inval in Oekraïne in 2022 steeg de gasprijs tijdelijk boven de 300 euro per megawattuur. De Gasunie adviseerde de politiek dit jaar al om een noodvoorraad aan te leggen.
Nederland haalde in 2024 een kwart van zijn gas uit Noorwegen. Die leveranties blijven voorlopig beschikbaar, maar de situatie laat zien dat de afhankelijkheid van buitenlands gas groot blijft. De komende maanden moet blijken of de voorraden voldoende zijn voor een koude winter.